Taalleesexpertise van SBO-leerkrachten ingezet in schakelklas
Sinds september 2007 zijn er in Gorinchem en Leerdam schakelklassen ingericht voor groep 3. Doelen: voorkomen dat leerlingen uitvallen op lezen en daarom naar het speciaal basisonderwijs verwezen moeten worden, en ervoor zorgen dat zij bij de overgang naar groep 4 op gelijk niveau kunnen instromen. Bijzonder: de leerkrachten van de schakelklas werken in het speciaal basisonderwijs.
‘De gemeenten Gorinchem en Leerdam kregen schakelgelden toegekend om schakelklassen in te richten. Het Bestuur van de Stichting LOGOS heeft een projectaanvraag gedaan. In Leerdam participeert ook het bestuur van de VPCPO-ZZS.’ Aan het woord is Wilmy van Hartingsveldt, coördinator van de schakelklassen en logopedist / taalcoördinator van SBO Beatrix De Burcht in Gorinchem. ‘In mei zijn de voorbereidingen geweest. In september begonnen we op de locatie in Leerdam met vijf leerlingen, en op de locatie in Gorinchem met twee. Nu nemen op beide locaties tien leerlingen deel. Dat is het maximum voor de schakelklassen.’
Leerkrachten
De leerkrachten en assistenten en de taal- en leesspecialist van de schakelklassen de Taalburcht zijn afkomstig van Beatrix De Burcht en worden door deze SBO twee dagdelen in de week uitgeleend aan de schakelklas. ‘Wij weten het meest van lezen en woordenschatonderwijs’, zegt Van Hartingsveldt. ‘We zijn getraind in Met woorden in de weer en participeren in LISBO.’ Bijkomend voordeel voor de SBO is dat er extra werk wordt gegenereerd. ‘Onze school wordt kleiner. Op deze manier kunnen we de leerkrachten toch aanhouden.’ De ingezette leerkrachten werken de andere dagdelen van hun aanstelling in Beatrix de Burcht.
Coördinator
Hartingsveldt, zelf taalspecialist en coördinator van de schakelklassen houdt zich bezig met het ondersteunen van leerkrachten en assistenten op het gebied van onder meer woordenschatonderwijs en mondelinge taalvaardigheid. Ook zorgt zij voor materiaal en biedt ze ondersteuning bij vraagstukken rond klassenmanagement.
Uitgevallen
De aangemelde kinderen zijn uitgevallen op de Citotoets: zij behaalden D- en E-scores. Tevens zijn er leerlingen toegelaten die uitvielen bij de herfstsignalering. ‘Omdat we graag wilden starten, hebben we ook kinderen toegelaten die groep 3 nu voor het tweede jaar doen. En ook kinderen uit groep 4 die uitvallen op lezen, zitten op dit moment in de schakelklas.’ Het doel is dat alle kinderen na de schakelklas door kunnen stromen naar de groep 4 van hun eigen – reguliere – school.
Overdragen expertise
De SBO-leerkrachten en assistenten gebruiken de aanpak van Met woorden in de weer en LISBO in de schakelklassen. ‘Omdat we met leerlingen van groep 3 al meteen volgens de principes van LISBO werken, kunnen we faalervaringen voorkomen.’ De leerkrachten dragen hun expertise ook over aan de leerkrachten in het bao. ‘Dat gebeurt nu in één-op-één-contacten, maar we gaan bijeenkomsten organiseren voor alle betrokkenen van alle teams om informatie over de schakelklassen te geven. We gaan ook gerichte scholing organiseren voor de leerkrachten van groep 4, die volgend jaar deze kinderen in hun klas krijgen.’
Afstemming
Tussen de schakelklasleerkrachten en de leerkrachten van de toeleverende scholen vindt veel overleg plaats. ‘De reguliere leerkrachten moeten bijhouden wat het kind mist als het een ochtend weg is, zoals rekenen, bewegingsonderwijs, een verjaardag, en daar een oplossing voor vinden. Het vraagt veel afstemming. In een portfolio houden de leerkrachten bij wat er in de schakelklas en in de reguliere klas aan de orde is geweest.’ Dit portfolio gaat ook mee naar de ouders.
Toetsen
De leesspecialist neemt als nulmeting de leesvoorwaardentoets DTLS van Struiksma en de HARD-toets van Anneke Smits af. De schakelklasleerkracht neemt de methodegebonden toetsen af, AVI en DMT. Hartingsveldt zelf neemt twee woordenschattoetsen af. ‘Maar dat is alles wat ik doe op het gebied van toetsen, verder heb ik vooral een ondersteunende rol.’
Intern begeleider
Bij het aanmelden van leerlingen voor de schakelklas hebben de intern begeleiders van de reguliere scholen een belangrijke rol. ‘Zij zijn het aanspreekpunt, zij signaleren samen met de leerkracht of een kind baat heeft bij de schakelklas en voeren de gesprekken met de ouders‘, zegt Van Hartingsveldt. ‘De ib-ers zijn samen met de reguliere leerkrachten een kijkje komen nemen in de schakelklas, zodat ze een goed beeld hebben van wat zich hier afspeelt.’
Resultaat
Het resultaat van de schakelklas is, voor zover al zichtbaar, positief. ‘De kinderen zijn trots dat ze letters kennen en hebben plezier gekregen in lezen. Ze hebben het naar hun zin in de schakelklas. En we zien ook dat ze zich beter kunnen uiten, dat de mondelinge taalvaardigheid verbetert.’
Pilots Taalbeleid Onderwijsachterstanden, 14 februari 2008
|
|
Conferenties