School aan zet

Nieuwe masterclasses Basisvaardigheden en Opbrengstgericht Werken

Scholen in de verbetertrajecten taal/lezen en rekenen worden op de werkvloer ondersteund door begeleiders uit de educatieve infrastructuur (schoolbegeleidingsdiensten, OSO of landelijke/commerciële organisaties). Voor deze ondersteuners bieden we dit najaar drie inspirerende masterclasses aan.
In de masterclasses staan onderwerpen centraal die gericht zijn op opbrengstgericht werken gekoppeld aan de basisvaardigheden taal/lezen en rekenen/wiskunde. Doel is om de kennis van begeleiders/adviseurs die ondersteuning bieden aan scholen van de verbetertrajecten te versterken, verdiepen en/of vergroten zodat men in staat is systematisch en duurzaam de leerlingenprestaties te verhogen. De onderwerpen in de masterclasses hebben daarom een directe relatie met de alledaagse schoolpraktijk. De uitvoerders van de masterclasses zijn ervaren en deskundig en landelijk actief betrokken bij de verbetertrajecten.

Data: 24 november, 6 december en 9 december 2011
Locatie: Vergadercentrum HS Domstad, Koningsbergerstraat 9, 3531 AJ Utrecht
Deelnamekosten per masterclas: € 50,-. Hiervoor ontvangt u een factuur.

De masterclasses zijn volgeboekt. Inschrijven is niet meer mogelijk.

Masterclass Met woorden in de Weer; Ervaringen met en nieuwe ontwikkelingen in het woordenschatonderwijs
Marianne Verhallen en Dirkje van den Nulft (Rezulto-Onderwijsadvies)
Datum: donderdag 24 november 2011; 09.30-16.00 uur

Omschrijving
Kinderen moeten heel veel woorden leren om succesvol deel te kunnen nemen aan het onderwijs. Veel ondersteuningsinstellingen hebben de afgelopen jaren een bijdrage geleverd aan de verbetering van het woordenschatonderwijs door de aanpak Met Woorden in de Weer en/of implementatie van taalmethoden waar de 4-takt een plek heeft gekregen. Schoolteams die actief aan de slag zijn met woordenschat hebben vragen rond het verder versterken van geïntegreerd woordenschatonderwijs en ook de tijdsinzet hiervan. Dit vraagt onder andere om een doorgaande lijn naar begrijpend lezen en wereldoriëntatie. Daarnaast zijn er vragen, vooral van scholen met veel doelgroepleerlingen, over de uitkomsten op het gebied van de woordenschattoetsen. Deze doet volgens de leerkrachten geen recht aan de eigen oordelen over de vooruitgang van de kinderen. Hoe kun je daar als begeleider mee omgaan?
Het afgelopen schooljaar zijn opnames gemaakt rond woordenschatonderwijs met bijbehorende opdrachten die bruikbaar zijn voor ondersteuningsinstellingen bij hun ondersteuning op scholen. Tijdens de masterclass wordt hiervan gebruik gemaakt.

Voor- en vroegschoolse educatie. Project ‘Ei van Columbus’
In het middaggedeelte is er ook aandacht voor woordenschatontwikkeling in de voor- en vroegschoolse educatie. De ervaringen met het project ‘Ei van Columbus; Ouderbetrokkenheid en vergroten taalvaardigheid’ komen aan de orde. In dit project wordt met specifiek ontwikkeld woordenschatmateriaal dat aansluit bij de methoden van de scholen gewerkt aan het vergroten van de woordenschat. Dit heeft als resultaat dat kinderen aan het eind van groep 2 minstens 3000 woorden aangeboden hebben gekregen en beheersen. De woorden zijn afkomstig van de Basiswoordenlijst Amsterdamse Kleuters. Ouders die meedoen met de oudercursus leren de woorden die de kinderen op school krijgen en oefenen thuis met hun kinderen. De insteek hierbij is pre-teaching.


Masterclass Doorgaande leesontwikkeling: organisatie en didactiek  voor schoolbegeleiders
Uitvoerders: Karin van der Mortel (CPS) en Yvonne Leenders
Datum: 6 december 2011; 09.30-16.00 uur

Omschrijving
Goed leesonderwijs vraagt  kennis  over doorgaande leesontwikkeling: wat gebeurt er op welke moment in de leesontwikkeling. Voor een leerkracht is de organisatie van het leesonderwijs en de didactische vaardigheden op de verschillende momenten in de leesontwikkeling een belangrijk punt. Daarbij maakt het nogal wat uit of de leerkracht taal/leesonderwijs geeft in een kleutergroep, groep 3, groep 6 of groep 8.
• Hoe volgen leerkrachten leerlingen in hun leesontwikkeling? Wanneer is er sprake van een risicosituatie en moet de leerkracht gerichte interventies ondernemen als reactie op achterblijvende taal/leesontwikkeling?
• Hoe ontdekt een leerkracht in de kleutergroepen dat kinderen een opvallend sterke taal/leesontwikkeling hebben? En welke acties volgen dan? Hoe bouwt een schoolteam hierop voort in groep 3?
• Wat doet een team als de resultaten op technisch lezen achterblijven in de hogere leerjaren? En hoe verhoudt  dit zich met de inspanningen voor het begrijpend leesonderwijs?
• Wat is effectief leerkrachtgedrag in een kleutergroep en hoe verschilt dit met effectief leerkrachtgedrag in groep 3?
• Hoe geeft de leerkracht vorm en inhoud aan differentiatie in een kleutergroep? En in groep 3? En hoe verschilt dit dan met de wijze waarop leerkrachten differentiëren in de groepen 7 of 8? Wat is het onderscheid tussen de instructie aan zwakke leerlingen, basisgroepleerlingen en goede leerlingen?

Dit zijn vragen die leven bij leerkrachten en daarom ook vragen die aan bod komen tijdens de masterclass. Welke acties vraagt dit van de externe, inhoudelijke expert bij het verbeteren van de kwaliteit van het taal/leesonderwijs op basisscholen en sbo-scholen.
In het afgelopen jaar zijn er veel opnames gemaakt van onderwijssituaties om leerkrachten ook aan de hand van beelden handvatten aan te kunnen reiken. Het gaat hierbij om beelden die inzetbaar zijn voor bijvoorbeeld een e-learningomgeving. Tijdens de masterclass laten we onderdelen van de gemaakte opnames zien en illustreren we hoe leerkrachten met dit aanbod aan de slag kunnen gaan. Het aanbod voor de leerkrachten groep 1-2 en groep 3 is inmiddels gereed, het materiaal voor de hogere leerjaren is in ontwikkeling.


Masterclass Effectieve rekeninstructie voor schoolbegeleiders
Uitvoerders: Arlette Buter en Bert Hilberdink
Datum: vrijdag 9 december 2011; 09.30-16.00 uur

Omschrijving
Het vormgeven van goed rekenonderwijs stelt hoge eisen aan de vaardigheden van leerkrachten. Het geven van effectieve rekeninstructie valt niet altijd mee. Onderwijsadviseurs zijn dagelijks met leraren aan het werk om die instructievaardigheden van leraren te versterken. Belangrijk hierbij is de vraag hoe je leerkrachten tot leren krijgt. Het afgelopen jaar zijn er opnames gemaakt van rekenlessen die inzicht geven in de vraag wat een goede rekenles is. Aan de hand van deze filmfragmenten kunnen we leerkrachten handvatten aanreiken om de rekeninstructie vorm te geven. Hoe verloopt een effectieve instructie? Waar moet je aan denken om de verlengde instructie de juiste inhoud te geven? Hoe ga je om met verschillen tijdens de instructie? Deze en andere vragen kunnen we inzetten bij de fragmenten. Het gaat hierbij om fragmenten die inzetbaar zijn voor bijvoorbeeld een e-learningomgeving.
Het e-learningaanbod biedt leerkrachten de mogelijkheid om zelf te werken aan verdere ontwikkeling van hun professionaliteit op het gebied van effectieve rekeninstructie. Tijdens de masterclass laten we onderdelen van de gemaakte opnames zien, gaan we in op de vraag wat goed rekenonderwijs is en wat dit betekent voor het werk van de onderwijsadviseur.